Inkoop

Milieubesparing op inkoop van grondstoffen kan ingedeeld worden in:
  • Keuze voor milieuvriendelijke alternatieven (o.a. door opstellen van milieucriteria)
  • Verminderen van het verbruik van producten en diensten (minder inkoop en minder afval!)
Deze pagina richt zich alleen op de inkoop van milieuvriendelijke alternatieven.

Voor uitgebreide informatie over duurzaam inkopen verwijzen wij naar:

Inhoud pagina

Inventarisatie beginsituatie

 Om te weten te komen waar bespaard kan worden of waar mogelijkheden zijn voor een milieuvriendelijkere inkoop moet eerst de huidige situatie in kaart gebracht worden. Aan de hand van onderstaande vragen kunt u de een globale inventarisatie doen:
  • Hoe verlopen onze inkoop- en aanbestedingsprocessen en wordt daarbij op milieuaspecten gelet?
  • Welke (milieubelastende) producten en diensten worden ingekocht?
  • Hoeveel wordt er van elk product of dienst ingekocht en hoeveel kost dit?
  • Hoe groot is het verbruik per week/maand/jaar per product of dienst?
  • Zijn er al inkoopeisen (en zijn die schriftelijk vastgelegd)?

Uit deze inventarisatie is dan af te leiden waar besparings- of veranderingsmogelijkheden zijn. Bovendien kunt u na het uitvoeren van die maatregelen zien hoeveel deze de gemeente opgeleverd hebben.

Agentschap NL heeft een digitale Implementatiecoach duurzaam inkopen gelanceerd. Met de implementatiecoach kunt u kijken hoe ver u bent op het gebied van Duurzaam Inkopen. De coach begeleidt u vervolgens verder met adviezen en concrete voorbeelden. Ook kunt u uw organisatie vergelijken met andere organisaties of een eerdere eigen prestatie.

Senternovem heeft in 2009 een handleiding "Duurzaam inkopen voor overheidsinkopers" opgesteld.

Stichting Collusie Utrecht heeft een Duurzaam inkopen scan ontwikkeld.

In de gemeente Vlaardingen heeft een stagiair het inkoopproces en de inkoop van twee productgroepen geanalyseerd op de kansen voor duurzaamheid. Lees verder ...

Landelijke afspraken en juridische aspecten

 De Rijksoverheid heeft als ambitie om vanaf 2010 bij 100 procent van haar inkopen duurzaamheid mee te nemen; voor provincies en waterschappen is dit 50 procent. De gemeenten streven sinds 2010 naar 75 procent en 100 procent in 2015. Het Programma Duurzaam inkopen stimuleert overheden om milieu- en sociale aspecten mee te nemen bij de inkoop van producten en diensten.

Het Rijk kocht in 2008 voor de helft duurzaam in en andere overheden zaten gemiddeld op 40 %. Lees verder ...

De Provincie Groningen won het proces dat Douwe Egberts had aangespannen rond de aanbesteding van koffie. Dit betekent dat bij een aanbesteding van koffie en thee het Max Havelaar keurmerk of equivalent geeist mag worden. Lees verder ...

Beleid en organisatie

Hieronder vindt u algemene voorbeelden van gemeenten en aanverwanet organisaties omtrent duurzaam inkopen:
  • Criteria duurzaam inkopen ICT achterhaald
  • Rijkswaterstaat sluit aan bij CO2-prestatieladder
  • Gemeente Lochum: sociale werkvoorziening bezorgt gemeentepost.
  • Gemeenten werken samen met sociale werkvoorziening
  • Ondernemers en gemeente op 'date'
  • Meer kansen voor MKB bij aanbestedingen
  • Apeldoorn aan de slag met de CO2-prestatieladder.
  • 'Marktplaats Gemeentelijke Aanbestedingen’ biedt ondernemers gelijke kansen.
  • Amsterdam heeft in december 2007 een zeer handzame leidraad duurzaam inkopen gepubliceerd, bestemd voor al haar ambtenaren. In 2010 is de leidraad geactualiseerd en uitgebreid met praktijkvoorbeelden. U kunt hem hier downloaden .
  • De gemeente Maassluis ontwikkelde een handleiding ten behoeve van duurzame inkoop van producten én diensten. Lees verder...
  • Brochure met voorbeelden van duurzaam aanbesteden door gemeenten. U kunt hem downloaden [ 5 Mb] of de brochure bestellen bij Bouwend Nederland.
  • Sinds voorjaar 2007 zijn zes gemeenten enthousiast en voortvarend aan de slag met de pilot 'Verankeren van duurzaam inkopen in de eigen organisatie'. Het gaat om de gemeenten Breda, Dordrecht, Heerenveen, Middelburg, Oss en Vlaardingen. Lees hier hoe zij dit hebben aangepakt.
  • Stichting Collusie heeft een voorbeeld plan van aanpak duurzaam inkopen opgesteld.
  • Veel gemeenten kopen samen in. Duurzaamheid is hier zelfs soms de aanleiding voor. Zo zijn er veel regio's waarin gemeenten samen groene stroom inkopen, onder andere in Montferland en de Achterhoek. Lees verder...
  • De gemeente ’s-Hertogenbosch combineert de milieu en inkoopfunctie in één functie: de Concernmilieucoördinator. Lees hier meer over het duurzaam inkopen beleid van deze gemeente.

Maatregelen

 Hieronder vindt u voorbeelden van initiatieven van gemeenten op het gebied van inkoop:
  • Inkopen bij andere gemeenten
    • Ambtenaren gaan voor tweedehands met de lancering van de website www.overbijdeoverheid.nl.
    • Van stoeptegels, lantaarnpalen en fietsenrekken tot flitspalen en speeltoestellen: elke gemeente kan via de virtuele marktplaats gemeentewerf.nl overtollige goederen aanbieden aan andere gemeenten.
  • Kiezen voor grondstoffen met milieukeur
    • Theater Carré heeft brandblusser met ECO-schuim.
    • Steeds meer overheden gebruiken verantwoord hout met het FSC keurmerk.
    • Ook gebruiken veel overheden papier met FSC keurmerk, zoals bijvoorbeeld de gemeente Montferland.
    • De gemeente Westland heeft 200 stemhokjes van FSC-hout besteld.
    • Op de website www.inkoopduurzaamhout.nl staan allerlei informatie en hulpmiddelen voor het inkopen en toepassen van duurzaam geproduceerd hout. U vindt daar ook welke keurmerken voldoen aan de landelijke duurzaam inkoopcriteria.
    • In april 2008 heeft de voorzieningenrechter bepaald dat de gemeente (in dit geval Boskoop) bij een aanbesteding mag eisen dat een aannemer FSC-gecertificeerd is. U kunt de uitspraak terugvinden op www.rechtspraak.nl
  • Kies voor Cradle to Cradle producten
    • De gemeente Venlo schaft koffieautomaten aan met Cradle to cradle bekers. Deze bekers zijn meerdere malen bruikbaar en na gebruik zij deze volledig composteerbaar.
  • Inkoop papier
    • Gemeente Harlingen stapt over op CO2-neutraal papier
    • De provincies Noord-Brabant, Limburg en Zeeland hebben een test gedaan met 70 of 75 grams papier. Het is goedkoper. Door over te schakelen van 80 naar 75 grams papier bespaar je 6,25% (gewicht) op deze grondstof. Twee provincies zijn echter al weer gestopt met het gebruik van 75 grams papier. Lees verder...
  • Inkoop advieswerk
  • Inkoop kantoorartikelen
    • De Gemeentebibliotheek laat haar kantoorartikelen bezorgen in kratten om te besparen op verpakkingsmateriaal. Lees verder...
  • Inkoop apparatuur
    • Hilversum greep de vervanging van printers aan om dubbelzijdig te gaan printen en kopieren. Lees verder...
    • Vlaardingen verving talloze kleine printertjes door enkele multifunctionals, die standaard dubbelzijdig afdrukken. Dit heeft tot een papierbesparing van circa 40 % geleid.
  • Inkoop brandstoffen en energie
  • Inkoop transportmiddelen
  • Inkoop en besparing schoonmaak(middelen)
  • Inkoop bedrijfskleding
    • De gemeente Enschede was de eerste "Schone kleren" gemeente in Nederland. Meer informatie kunt u vinden op de Duurzaam Inkopen site.
  • Inkoop voedingsmiddelen
    • In Vlaardingen drinkt men Max Havelaar koffie Lees verder …
    • Denk bij inkoop van koffieautomaten niet alleen aan het energieverbruik, maar ook aan verbruik van grondstoffen. Zo bestaan er koffieautomaten die 6 gram koffie per kopje gebruiken in plaats van 7 gram.
    • De Tweede Kamer verruilt flessenwater voor kraanwater.
  • Inkoop straatnaamborden
  • Fair trade
  • Inkoop groen

    • Meer weten?

    Aanvullingen?

    Heeft u een inspirerende actie, een mooie startnotitie, een tip voor collega's geef het ons door. Met het formulier voor aanvullingen kunt u zelf tips en acties aanmelden voor de site.